"Ben de Halimce Bedreddinem" Yabancı Gözüyle Şeyh Bedrettin.

 Türkolog bir Rus yazar (Radi Fiş (hep Türk zannederdim cehaletimin hicabından cemâlim nâra döndü)) Simavna Kadısı oğlu Şeyh Bedreddin'in romanın yazmış. Bugüne kadar okumamışım. Ne ayıp !

   Kitap, hacimli (430 Sayfa). Yazarın ideolojik arka planını gözönüne aldığımızda yazılanları içselleştirmemiz o kadar kolay oluyor. Evet ! soldan bakılarak yazılmış. Şeyh Bedreddin'in "Varidat"ını okuduğumda o kadar sol bir söylem farketmemiştim. Neyse.. Romanımız, kronolojik bir sıralama takip eder gibi görünse de, kimi anekdotlardan sonra uzuun geri dönüşler yapabilmekte, yazarın üslubunu benimsemek de biraz zaman almaktadır (150 sayfada ancak alışabildim). 
   Adı üstünde : roman. Gerçekleri birebir aktarmak gibi bir misyonu yok. Bu minvalde, Sayın Fiş; boşlukları bir güzel doldurmuş. Fakir; biyografi tadı da roman tadı da alamadı (muhtemel benim eksikliğim). Kimi betimlemeleri, uzun tiratları ileri sararak (hızlı okuma) geçiştirdi. Birazcık yavan bir borç çorbası içer gibi sonuna kadar getirdim. İkinciye de okumam.
   Siz bilirsiniz yani.

"Varidat" Şeyh Bedrettin

    Sıkletimi aşan kitaptır. Halbuki en kısa, en yorumsuz, en sade baskısını (Dr.Cengiz Ketene tercümesi) bulup okumama karşın, irfanımın ötesindedir. 

   Evet, okurken tamamen katıldığım fikirler, görüşler vardır ancak tamamının yorumlanması ancak bu konuda yeterli bilgim olacağında (ki çok şüphelidir) mümkündür. Tasavvufun ancak derkenarını yorumlayacak kesafetteyim. Bu konuda okumuş yazmış olanların, elbette ki fakirden çok daha kapsamlı söyleyecek sözleri vardır. Ancak "her yağmur damlasında bir meleğin olduğu ve bunu bilmenin yağmuru sağlayan sebep olduğu" düşüncesine zahiren katılmıyorum. Başka anlamlarını bilemem, ben okuduğunu anlamaya çalışan cahil bir insanım. 

   Bunun yanı sıra, kutsal kitaplarda bahsedilen cennetin hurilerden, ağaçlardan, ırmaklardan mürekkep, cehennemin ise kaynar kazanlar, zebaniler, çarmıhlar, işkencelerden oluştuğu düşüncesine Şeyh Bedrettin gibi katılmıyorum. Bunlar bizim idrakimizde ve yaşadığımız dünyada olan şeyler. Aslında cennet ve cehennem düşüncesine de katılmıyorum (bu başka fasıl). 

   Neticede (bu baskı) 50 sayfalık bir risale. Yazıldığı dönem için çok cesur beyanlarda bulunan bu eser, tümünü anlamasanız bile, yazdıklarına katılmasanız bile es geçilmeyecek bir menzil. 

P.S. : Şeyh Bedrettin günümüzde sol düşünce tarafından sahipleniyor. Okuduklarım içinde sol düşünceden ziyade, kuantum fiziğine yakın fikirler buldum. Her halûkarda muktedirlerin işine gelmeyen fikirler. Şimdi düşünüyorum da, bir kez daha (belki de daha kapsamlı bir baskısı) okunur.